Ile podatku zapłacę przy sprzedaży akcji? FIFO, straty z lat ubiegłych i sprzedaż w styczniu
Podatek od sprzedaży akcji rozliczasz w PIT-38 dopiero w kolejnym roku, ale jego wysokość przesądza się w dniu sprzedaży. W Polsce nie ma zwolnienia po latach posiadania, więc liczą się trzy rzeczy: które akcje sprzedajesz (FIFO), jakie masz zyski i straty w tym roku oraz ile strat z lat ubiegłych możesz jeszcze odliczyć. Pokazujemy obliczenie krok po kroku.
Redakcja BrokerTax
Na podstawie przepisów ustawy · źródła na końcu artykułu
- Podatek wynosi 19% od dochodu (przychód minus koszty, w tym prowizje) i nie zależy od tego, jak długo trzymasz akcje.
- Przy sprzedaży części pozycji stosuje się metodę FIFO (art. 24 ust. 10): najpierw sprzedajesz najstarsze akcje.
- Zyski i straty z całego roku się kompensują. Liczy się wynik roczny, nie pojedyncza transakcja.
- Stratę z lat ubiegłych odliczasz maksymalnie w 50% rocznie albo jednorazowo do 5 mln zł, przez 5 lat.
- Sprzedaż 2 stycznia trafia do kolejnego roku: strata z tego roku nie pomniejszy jej w tym samym zeznaniu, ale odliczysz ją rok później jako stratę z lat ubiegłych.
- Rentgen podatkowy BrokerTax pokaże podatek dla konkretnej pozycji i liczby akcji przed sprzedażą.
1. Podstawa: 19% od dochodu i metoda FIFO
Dochód to przychód ze sprzedaży minus koszty nabycia i prowizje. Kwoty w walutach obcych przelicza się po średnim kursie NBP z ostatniego dnia roboczego przed dniem transakcji (art. 11a).
Gdy sprzedajesz część pozycji, przepisy wymagają metody FIFO: najpierw sprzedawane są akcje kupione najwcześniej. Przy regularnych zakupach oznacza to zwykle najniższą cenę nabycia i najwyższy dochód. Szczegóły w artykule Metoda FIFO w PIT-38.
2. Zyski i straty z tego roku się kompensują
W PIT-38 wykazujesz łączny przychód i koszty ze wszystkich transakcji w roku, u wszystkich brokerów. Jeśli w tym roku sprzedałeś inną pozycję ze stratą 5 000 zł, zysk z nowej sprzedaży zostanie o nią pomniejszony, a podatek będzie niższy o 950 zł.
3. Straty z lat ubiegłych: limit 50%
Stratę z kapitałów pieniężnych możesz odliczać przez 5 kolejnych lat. W jednym roku odliczysz najwyżej 50% danej straty, chyba że wybierzesz jednorazowe odliczenie do 5 000 000 zł (każdą stratę możesz tak odliczyć tylko raz, resztę znów w limicie 50%). Zasady opisuje artykuł Rozliczanie strat giełdowych w PIT-38.
Przykład: Masz stratę z 2023 r. w wysokości 20 000 zł i w 2024 r. odliczyłeś z niej jednorazowo 6 000 zł, w 2025 r. nie miałeś dochodu. W 2026 r. osiągasz zysk 30 000 zł. Z pozostałych 14 000 zł straty możesz w tym roku odliczyć najwyżej 10 000 zł (50% straty), więc podatek wyniesie 19% × 20 000 zł = 3 800 zł.
4. Sprzedaż w grudniu czy w styczniu?
Sprzedaż 2 stycznia rozlicza się w PIT-38 za kolejny rok. Podatkowo oznacza to:
• W nowym roku znów odliczysz do 50% każdej straty z lat ubiegłych.
• Strata zrealizowana w tym roku nie pomniejszy styczniowego zysku w tym samym zeznaniu. Odliczysz ją jednak w PIT-38 za kolejny rok jako stratę z lat ubiegłych (jednorazowo do 5 mln zł albo do 50%).
• Strata, dla której ten rok jest piątym, ostatnim rokiem, w styczniu już wygaśnie. Więcej w artykule Wygasające straty giełdowe.
Przykład: w 2021 r. masz stratę 20 000 zł, z której zostało do odliczenia 4 000 zł (2026 r. to ostatni rok). Niezrealizowany zysk wynosi 10 000 zł. Sprzedaż w grudniu: 19% × (10 000 − 4 000) = 1 140 zł. Sprzedaż 2 stycznia 2027: strata z 2021 r. już wygasła, podatek 19% × 10 000 = 1 900 zł (jeśli nie masz innych strat).
Która opcja wychodzi taniej, zależy od Twojej sytuacji. Rentgen podatkowy pokazuje przy każdej sprzedaży obie kwoty obok siebie.
5. Jak to policzy Rentgen podatkowy
W Rentgenie podatkowym wybierz w zakładce Ile zapłacę przy sprzedaży pozycję i liczbę akcji. Zobaczysz, które zakupy zostaną sprzedane (FIFO), ile wyniesie podatek przy sprzedaży dziś i 1 stycznia oraz ile strat z lat ubiegłych zużyje sprzedaż. Zakładka Kalendarz strat pokazuje straty z każdego roku i limit odliczenia w tym roku, a Wypłata gotówki wyszukuje sprzedaż z najniższym podatkiem dla podanej kwoty.
Obliczenia opierają się na wgranych wyciągach i dzisiejszych cenach. BrokerTax pokazuje skutek podatkowy, nie rekomenduje kupna ani sprzedaży.
Źródła
Sprawdź, ile podatku zapłacisz przy sprzedaży
Wgraj wyciąg od brokera, a Rentgen podatkowy pokaże, ile zapłacisz podatku przy sprzedaży, które pozycje są na stracie i które straty z lat ubiegłych wygasają.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi doradztwa podatkowego w rozumieniu ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym. Wyniki kalkulatora zależą od kompletności wgranych wyciągów. W indywidualnej sprawie skontaktuj się z doradcą podatkowym albo z Krajową Informacją Skarbową.
Najczęściej zadawane pytania
?Czy po kilku latach posiadania akcji podatek nie obowiązuje?
Nie. W Polsce nie ma zwolnienia po upływie czasu. Dochód ze sprzedaży akcji i ETF jest opodatkowany 19% niezależnie od okresu posiadania (wyjątkiem są rachunki IKE i IKZE).
?Kiedy zapłacę podatek od sprzedaży akcji?
W zeznaniu PIT-38 za rok, w którym sprzedałeś akcje, do 30 kwietnia kolejnego roku.
?Czy od dochodu z akcji płaci się składkę zdrowotną?
Nie. Dochód z odpłatnego zbycia papierów wartościowych rozliczany w PIT-38 nie jest podstawą składki zdrowotnej.