Jak działa Rentgen podatkowy: podatek przy sprzedaży, straty z lat ubiegłych i wypłata gotówki
PIT-38 rozlicza przeszłość. Rentgen podatkowy patrzy na pozycje, które wciąż trzymasz: ile podatku zapłacisz, jeśli sprzedasz dziś, ile strat z lat ubiegłych możesz jeszcze odliczyć w tym roku i która strata przepadnie 31 grudnia. Poniżej opisujemy każdą zakładkę na przykładach.
Redakcja BrokerTax
Na podstawie przepisów ustawy · źródła na końcu artykułu
- Rentgen liczy podatek 19 % od sprzedaży dziś i porównuje go ze sprzedażą 1 stycznia.
- Pokazuje, ile zysku w tym roku nie zapłaci podatku dzięki stratom: tegorocznej i z ostatnich 5 lat.
- Uwzględnia limit 50 % straty rocznie i jednorazowe odliczenie do 5 mln zł.
- Ostrzega przed stratą, która wygasa 31 grudnia, także e-mailem w listopadzie i grudniu.
- Wypłata gotówki proponuje sprzedaż z najniższym podatkiem dla kwoty, której potrzebujesz.
- Rentgen pokazuje skutek podatkowy. Nie doradza kupna ani sprzedaży.
1. Na jakie pytania odpowiada
Rentgen podatkowy odpowiada na trzy pytania, które pojawiają się przed każdą sprzedażą:
• Ile zapłacę, jeśli sprzedam dziś? I ile, jeśli poczekam do stycznia?
• Ile strat z lat ubiegłych mogę jeszcze odliczyć? I która z nich wygasa w tym roku?
• Potrzebuję gotówki: co sprzedać, żeby podatek był najniższy?
2. Jak zacząć
Wgraj wyciągi od brokerów (PDF, CSV lub XLSX), na przykład z XTB, Trading 212, Degiro, Interactive Brokers czy Revoluta. Rentgen potrzebuje całej historii, nie tylko tego roku: z niej zna koszt każdego zakupu i straty z lat ubiegłych.
Pozycje z kilku rachunków są łączone, a sztuki przypisywane metodą FIFO (najpierw najstarsze), tak jak w rozliczeniu PIT-38. Szczegóły w artykule Metoda FIFO w PIT-38. Kwoty w walutach przeliczamy po kursie NBP z dnia poprzedzającego transakcję.
3. Rentgen portfela
Na górze jest podsumowanie: niezrealizowane zyski i straty otwartych pozycji, podatek, gdybyś dziś sprzedał wszystko, oraz kwota Zysk, który w tym roku nie zapłaci podatku.
Ta kwota to tegoroczna strata plus część strat z lat ubiegłych, którą można odliczyć jeszcze w tym roku. Stratę z danego roku odliczasz przez 5 kolejnych lat, w jednym roku najwyżej 50 % jej wysokości. Zamiast tego możesz raz odliczyć do 5 mln zł, a resztę dalej po 50 % (art. 9 ust. 3 ustawy o PIT). Więcej w artykule Rozliczenie strat giełdowych.
4. Ile zapłacę przy sprzedaży
Wybierasz pozycję i liczbę sztuk, cenę możesz nadpisać ceną od brokera. Rentgen pokaże wartość sprzedaży, zysk lub stratę, podatek przy sprzedaży dziś, zużyte straty z lat ubiegłych i zakupy, które sprzedaż wykorzysta.
Pod spodem jest porównanie A jeśli sprzedasz 1 stycznia? Styczeń bywa droższy, bo stara strata wygaśnie albo nie skompensujesz już tegorocznych zysków. Bywa też tańszy, bo w nowym roku odnawia się limit 50 % odliczenia.
Przykład: w 2021 r. miałeś stratę 8 000 zł i od tego czasu nic jej nie pomniejszyło. Pięć lat odliczania mija 31 grudnia 2026. Masz akcje z zyskiem 8 000 zł. Sprzedaż w grudniu 2026: strata pokrywa cały zysk (jednorazowe odliczenie jest wolne), podatek 0 zł. Sprzedaż 2 stycznia 2027: strata z 2021 r. już nie istnieje, podatek 19 % z 8 000 zł, czyli 1 520 zł. Rentgen napisze: „W styczniu zapłaciłbyś o 1 520 zł więcej.”
5. Wypłata gotówki
Wpisujesz, ile chcesz uzyskać ze sprzedaży. Rentgen proponuje, które pozycje sprzedać: najpierw te ze stratą i zyski pokryte stratami do odliczenia. Porównuje to ze sprzedażą tej samej części ze wszystkich pozycji.
Przykład: potrzebujesz 30 000 zł. Masz ETF z zyskiem 6 000 zł i akcje ze stratą 2 000 zł. Sprzedaż akcji ze stratą i części ETF obniży podatek, bo strata pomniejszy zysk w tym samym roku. To propozycja z niskim podatkiem, nie matematyczne optimum ani rekomendacja inwestycyjna.
6. Kalendarz strat
Tabela pokazuje straty z ostatnich 5 lat: ile zostało, ile można odliczyć w tym roku i do kiedy. Strata, której okres kończy się w tym roku, jest oznaczona.
Rentgen zakłada, że w latach ubiegłych odliczałeś straty w najwyższej dozwolonej kwocie. Jeśli w PIT-38 (poz. 30) odliczyłeś mniej, zostało Ci więcej, niż pokazuje tabela. Więcej o wygasających stratach w artykule Wygasające straty giełdowe.
7. Powiadomienia e-mail
Z licencją PRO i zapisanymi transakcjami możesz włączyć powiadomienia. Jeśli strata z lat ubiegłych wygasa 31 grudnia, Rentgen napisze w listopadzie i jeszcze raz w grudniu (do 20 grudnia, żeby sprzedaż zdążyła się rozliczyć). E-mail podaje kwotę i rok straty.
8. Co jest bezpłatne, a co w PRO
Bezpłatnie: przykładowy portfel, rentgen portfela z podsumowaniem zysków, strat i kwoty bez podatku.
PRO (12 miesięcy): zakładki Ile zapłacę przy sprzedaży, Wypłata gotówki i Kalendarz strat oraz powiadomienia e-mail.
9. Założenia i ograniczenia
Podatek to szacunek przy stawce 19 % po dzisiejszej cenie i kursie. Prowizje przy sprzedaży nie są uwzględnione. Jeśli wyciągi nie zawierają tegorocznych sprzedaży, Rentgen liczy tak, jakby ich nie było. Dla pozycji bez aktualnej ceny używa wartości orientacyjnej i prosi o wpisanie ceny od brokera.
BrokerTax pokazuje skutek podatkowy. O tym, co sprzedać, decydujesz sam.
Źródła
Sprawdź, ile podatku zapłacisz przy sprzedaży
Wgraj wyciąg od brokera, a Rentgen podatkowy pokaże, ile zapłacisz podatku przy sprzedaży, które pozycje są na stracie i które straty z lat ubiegłych wygasają.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi doradztwa podatkowego w rozumieniu ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym. Wyniki kalkulatora zależą od kompletności wgranych wyciągów. W indywidualnej sprawie skontaktuj się z doradcą podatkowym albo z Krajową Informacją Skarbową.
Najczęściej zadawane pytania
?Czy Rentgen podatkowy wypełni za mnie PIT-38?
Nie. Rentgen dotyczy pozycji, które jeszcze masz. Rozliczenie zeszłorocznych transakcji do PIT-38 przygotuje kalkulator BrokerTax.
?Skąd Rentgen wie o moich stratach z lat ubiegłych?
Z wgranych wyciągów. Jeśli masz straty z innego rachunku, którego nie wgrałeś, Rentgen ich nie zna.
?Czy straty z kryptowalut się liczą?
Nie. Kryptowaluty są osobnym źródłem przychodu i ich straty nie pomniejszają zysków z akcji.